Rzeczowniki - regularne i nieregularne tworzenie liczby mnogiej
Rzeczowniki regularne
Liczbę mnogą od rzeczowników regularnych tworzymy przez dodanie końcówki -s:
place → places
dog → dogs
Jeśli rzeczownik jest zakończony na -s, -ss, -ch lub -x, liczbę mnogą tworzymy przez dodanie końcówki -es:
bus → buses
dish → dishes
Jeśli rzeczownik jest zakończony na -y, końcówka liczby mnogiej ma postać -ies:
baby → babies
lady → ladies
Jeśli rzeczownik jest zakończony na głoskę -f lub -fe, końcówka liczby mnogiej przybiera formę -ves:
scarf → scarves
shelf → shelves
Uwaga: niektóre rzeczowniki zakończone na -f tworzą liczbę mnogą w sposób regularny:
belief → beliefs
Niektóre rzeczowniki zakończone na -o otrzymują w liczbie mnogiej końcówkę -oes:
potato → potatoes
Rzeczowniki nieregularne: Wstęp
W języku angielskim liczba mnoga rzeczowników zazwyczaj powstaje przez dodanie końcówki -s lub -es, co nazywamy regularnym sposobem tworzenia liczby mnogiej. Jednak istnieje grupa rzeczowników, które tworzą liczbę mnogą w sposób nieregularny. To właśnie one określamy mianem rzeczowników nieregularnych. Chociaż niektóre z nich trzeba zapamiętać, istnieją zasady, które mogą ułatwić naukę. Aby ułatwić ich zrozumienie, podzieliliśmy rzeczowniki nieregularne na kilka kategorii.
Rzeczowniki nieregularne: Zasady i przykłady
| Zakończenie rzeczownika | Zmiana w liczbie mnogiej | Przykład |
|---|---|---|
| -fe | → zmiana na -ves | wife – wives |
| -f | → zmiana na -ves | leaf – leaves |
| -o | → dodanie -es | tomato – tomatoes |
| -us | → zmiana na -i | cactus – cacti |
| -is | → zmiana na -es | crisis – crises |
| -on | → zmiana na -a | phenomenon – phenomena |
| -um | → zmiana na -ia | medium – media |
| -ix | → zmiana na -ices lub -xes | index – indices, indexes |
| -a | → zmiana na -ae | alumna – alumnae |
| -z lub -s | → podwojenie spółgłoski | quiz – quizzes |
| bez zmiany | → liczba mnoga i pojedyncza takie same | deer – deer |
| INNE | → zmiana samogłosek | foot – feet |
| → zmiana całego słowa | person – people |
Rzeczowniki nieregularne: Ta sama forma w liczbie pojedynczej i mnogiej
W języku angielskim istnieje grupa rzeczowników nieregularnych, które mają identyczną formę zarówno w liczbie pojedynczej, jak i mnogiej. Ważne jest, aby nie mylić ich z rzeczownikami niepoliczalnymi, ponieważ są one policzalne. Oto lista takich rzeczowników wraz z ich tłumaczeniem:
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Znaczenie |
|---|---|---|
| aircraft | aircraft | statek powietrzny |
| barracks | barracks | koszary |
| bison | bison | żubr |
| buffalo | buffalo, buffaloes | bawół, bizon |
| crossroads | crossroads | skrzyżowanie |
| deer | deer | jeleń |
| dozen | dozen | tuzin |
| elk | elk | łoś |
| fish | fish | ryba |
| grouse | grouse | kuropatwa szkocka |
| headquarters | headquarters | kwatera główna |
| horsepower | horsepower | koń mechaniczny |
| hundred | hundred | setka |
| million | million | milion |
| moose | moose | łoś |
| offspring | offspring | potomstwo |
| salmon | salmon, salmons | łosoś |
| series | series | seria |
| sheep | sheep | owca |
| shrimp | shrimp, shrimps | krewetka |
| swine | swine | świnia |
| trout | trout | pstrąg |
Rzeczowniki nieregularne zakończone na -f i -fe (-ves)
W języku angielskim wiele rzeczowników zakończonych na -f lub -fe w liczbie mnogiej zmienia tę końcówkę na -ves. Poniżej znajduje się lista takich rzeczowników oraz ich tłumaczenie:
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Znaczenie |
|---|---|---|
| calf | calves | łydka |
| elf | elves | elf |
| half | halves | połowa |
| knife | knives | nóż |
| leaf | leaves | liść |
| life | lives | życie |
| loaf | loaves | bochenek |
| sheaf | sheaves | snop zboża |
| shelf | shelves | półka |
| thief | thieves | złodziej |
| wife | wives | żona |
| wolf | wolves | wilk |
Wyjątki:
Niektóre rzeczowniki zakończone na -f lub -fe tworzą liczbę mnogą w sposób regularny, dodając -s, a nie -ves:
- roof → roofs (dach)
- proof → proofs (dowód)
Rzeczowniki z dwiema formami liczby mnogiej:
Istnieją rzeczowniki, które mają dwie poprawne formy liczby mnogiej — zarówno regularną, jak i nieregularną. Wybór formy może zależeć od kontekstu, dialektu lub preferencji.
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Znaczenie |
|---|---|---|
| dwarf | dwarfs, dwarves | karzeł |
| hoof | hoofs, hooves | kopyto |
| scarf | scarfs, scarves | szalik |
Rzeczowniki nieregularne zakończone na -o (-oes)
Niektóre rzeczowniki zakończone na -o w liczbie mnogiej przyjmują końcówkę -oes. Poniżej znajduje się lista takich rzeczowników z ich tłumaczeniem:
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Znaczenie |
|---|---|---|
| domino | dominoes | domino |
| echo | echoes | echo |
| hero | heroes | bohater |
| mango | mangoes, mangos | mango |
| motto | mottoes, mottos | motto |
| potato | potatoes | ziemniak |
| tomato | tomatoes | pomidor |
| tornado | tornadoes, tornados | tornado |
| volcano | volcanoes, volcanos | wulkan |
Wyjątki:
Niektóre rzeczowniki zakończone na -o, szczególnie te zapożyczone z innych języków, tworzą liczbę mnogą w sposób regularny, dodając końcówkę -s zamiast -oes:
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Znaczenie |
|---|---|---|
| cello | cellos | wiolonczela |
| photo | photos | zdjęcie |
| piano | pianos | pianino |
| zero | zeros | zero |
Rzeczowniki nieregularne: pochodzenia łacińskiego i greckiego
Niektóre rzeczowniki pochodzenia łacińskiego lub greckiego zachowały swoje nieregularne formy w liczbie mnogiej. Poniżej zestawiono je w kategorie zależne od końcówki w liczbie pojedynczej.
Rzeczowniki zakończone na -us
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Znaczenie |
|---|---|---|
| cactus | cacti | kaktus |
| focus | foci, focuses | skupienie |
| fungus | fungi | grzyb |
| nucleus | nuclei, nucleuses | jądro |
| octopus | octopi, octopuses | ośmiornica |
| syllabus | syllabi | sylabus |
| radius | radii, radiuses | promień |
Wyjątek:
- corpus → corpora (korpus)
Rzeczowniki zakończone na -is
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Znaczenie |
|---|---|---|
| analysis | analyses | analiza |
| axis | axes | oś |
| crisis | crises | kryzys |
| oasis | oases | oaza |
| prognosis | prognoses | prognoza |
| thesis | theses | teza |
Rzeczowniki zakończone na -on
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Znaczenie |
|---|---|---|
| criterion | criteria | kryterium |
| phenomenon | phenomena | fenomen |
Rzeczowniki zakończone na -um
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Znaczenie |
|---|---|---|
| bacterium | bacteria | bakteria |
| curriculum | curricula | program nauczania |
| datum | data | fakt |
| erratum | errata | błąd druku |
| medium | media | medium |
| memorandum | memoranda | notatka |
| stratum | strata | warstwa |
Rzeczowniki zakończone na -x
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Znaczenie |
|---|---|---|
| appendix | appendices, appendixes | załącznik |
| index | indices, indexes | indeks |
| vortex | vortices, vortexes | wir |
Rzeczowniki zakończone na -a
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Znaczenie |
|---|---|---|
| alumna | alumnae | absolwentka |
| antenna | antennae, antennas | antena |
| larva | larvae, larvas | larwa |
| nebula | nebulae, nebulas | mgławica |
Rzeczowniki nieregularne: zmiana samogłosek
W języku angielskim istnieje grupa rzeczowników nieregularnych, które w liczbie mnogiej zmieniają samogłoski. Najczęściej zmiana ta dotyczy:
- oo → ee
- an → en
Przykłady rzeczowników z nieregularną zmianą samogłosek:
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Znaczenie |
|---|---|---|
| foot | feet | stopa |
| goose | geese | gęś |
| man | men | mężczyzna |
| tooth | teeth | ząb |
Rzeczowniki nieregularne: podwojenie spółgłoski -s lub -z
Niektóre rzeczowniki zakończone na -s lub -z wymagają podwojenia tej spółgłoski oraz dodania końcówki -es w liczbie mnogiej.
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Znaczenie |
|---|---|---|
| bus | busses (AmE) | autobus |
| gas | gasses | gaz |
| quiz | quizzes | test |
Rzeczowniki nieregularne: inne zmiany
Część rzeczowników nieregularnych w liczbie mnogiej zmienia całkowicie swoją formę.
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Znaczenie |
|---|---|---|
| child | children | dziecko |
| die | dice | kostka do gry |
| louse | lice | wesz |
| mouse | mice | mysz |
| ox | oxen | wół |
| person | people | osoba |
Rzeczowniki regularne: podstawowe zasady
Dodanie końcówki -s
Najczęstszy sposób tworzenia liczby mnogiej to dodanie końcówki -s.
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Znaczenie |
|---|---|---|
| animal | animals | zwierzę |
| bag | bags | torba |
| book | books | książka |
| table | tables | stół |
Zakończenia na -s, -ss, -sh, -ch, -x, -z + -es
Dla rzeczowników kończących się na -s, -ss, -sh, -ch, -x, -z dodajemy końcówkę -es.
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Znaczenie |
|---|---|---|
| bus | buses (BrE) | autobus |
| box | boxes | pudełko |
| church | churches | kościół |
| dish | dishes | talerz |
| tax | taxes | podatek |
Spółgłoska + Y → -ies
Gdy rzeczownik kończy się na spółgłoskę + y, zamieniamy y na i i dodajemy -es.
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Znaczenie |
|---|---|---|
| baby | babies | dziecko |
| city | cities | miasto |
| family | families | rodzina |
| story | stories | opowieść |
Samogłoska + Y → -ys
Gdy przed y znajduje się samogłoska, dodajemy tylko -s.
| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Znaczenie |
|---|---|---|
| boy | boys | chłopiec |
| key | keys | klucz |
| monkey | monkeys | małpa |
| toy | toys | zabawka |